Budowanie wartości

Głównym zadaniem dobrze działającego przedsiębiorstwa jest wzrost jego wartości dla właścicieli, co więcej zmieniające się warunki rynkowe i dynamiczne otoczenie biznesowe podnoszą ryzyko działalności generując nowe zagrożenia, dlatego też zarządzający organizacjami menadżerowie muszą szukać nowoczesnych rozwiązań pozwalających sprostać nowym wyzwaniom i umożliwiających zarządzanie i kontrolę nad tworzeniem wartości przez przedsiębiorstwa. Ostanie lata charakteryzowały się mnogością nowoczesnych sposobów i metod zarządzania takich jak na przykład TQM, Lean Management, Kaizen i inne. Niektóre z nich przynosiły pozytywne rezultaty, a inne okazały się krótkotrwałą modą nie pozwalającą na efektywny wzrost organizacji, co wynikało głównie z błędnie zdefiniowanych celów nie wspierających wzrostu wartości dla akcjonariuszy. Podejściem, które pozwala na uniknięcie takich błędów i które w ostatnim czasie szczególnie zyskuje na popularności jest Value Based Management (czyli zarządzanie oparte na wartości). Zarządzanie w oparciu o wartość w kompleksowy sposób ujmuje całość działań wspierających kreowanie wartości przedsiębiorstwa i tym samym pozwala uzyskiwać pozycję dominującą nie tylko na rynku produktów i usług oferowanych przez przedsiębiorstwo, lecz również na rynku pracownika, kapitałowym oraz kontroli korporacyjnej.

Nośniki wartości w zależności od cyklu życia

Value Based Management to kompleksowe podejście zarządzania ukierunkowanego na kreowanie wartości w przedsiębiorstwie, które  zrywa z wertykalnym przepływem informacji „z góry do dołu” a w zamian za to wymaga od managerów aby w ciągły sposób monitorowali tworzenie wartości w poszczególnych komórkach organizacji oraz identyfikowali i wspierali wszystkie źródła tej wartości – tak zwane „nośniki wartości”, takie jak na przykład: rozszerzanie obszaru działalności, ekspansja geograficzna, poprawa konkurencyjności, wzrost efektywności operacyjnej oraz organizacyjnej, jak również właściwa alokacja i strukturyzacja kapitału. Identyfikacja nośników wartości nie jest zadaniem łatwym, a tradycyjne metody zarządzania i raportowania bazujące na dostępnych danych i finansowych miernikach nie pozwalają na precyzyjną identyfikację i monitorowanie tych nośników. Dlatego też wdrożenie VBM najczęściej poparte jest znaczącymi zmianami w kulturze organizacyjnej wprowadzającymi i określającymi zasady odpowiedzialności za budowanie wartości oraz zakładającymi implementacją systemów informatycznych  wspierających te działania. Co więcej zarządzanie firmą w oparciu o VBM wymaga zastosowania kompleksowych narzędzi analitycznych umożliwiających zarządzanie w wymiarze operacyjnym finansowym oraz strategicznym jednocześnie. Jednym z takich narzędzi, umożliwiającym kontrole tworzenia wartości w każdej z jednostek biznesowych (centrum wartości) jest mapa wartości, pozwalająca analizować zwrot z zaangażowanego kapitału (ROIC – Return on Invested Capital) w zestawieniu z jego kosztem średnim ważonym kosztem (WACC – Weighted Average Cost of Capital) na poszczególnych ogniwach łańcucha wartości i co za tym umożliwia ocenę czy dane w danym centrum wartość jest tworzona (ROIC>WACC), czy niszczona (WACC>ROIC). Dodatnia różnica pomiędzy zwrotem, a kosztem zaangażowanego w przedsiębiorstwo informuje o generowaniu zysków rezydualnych, będących źródłem generowania ekonomicznej wartości dodanej (EVA – Economic Value Added), a więc wartości dla właścicieli.

Wdrożenie systemu zarządzania w oparciu o wartość w przedsiębiorstwie jest procesem złożonym i często dającym rezultaty w długim terminie. Proces ten może zostać podzielony na 6 etapów:

  • Określenie i wybór strategicznych celów organizacji ukierowanych na kreowanie wartości
  • Opracowanie strategii i struktury organizacyjnej efektywnie wspierającej tworzenie wartości
  • Identyfikacja wszystkich nośników i centrów wartości oraz budowanie mapy wartości
  • Przygotowanie planu działań poprzez wyznaczenie konkretnych inicjatyw i mierników służących monitorowaniu ich wykonania
  • Ciągła ocena i monitorowanie realizacji planów i osiąganych wyników

Monitorowanie i rewidowanie strategii przy uwzględnieniu dotychczasowych wyników i zmieniającego się otoczenia.